|
Wolken ontstaan als waterdamp in opstijgende lucht tot druppeltjes condenseert of direct tot ijsdruppeltjes bevriest. Wolken worden in de wel bekende weerrapporten onderscheiden naar hoeveelheid en dat is licht, half, zwaar en geheel bewolkt. In hoogte is het laag, middelbaar en hoog en in soort of geslacht bijvoorbeeld: stratus, cumulus en cirrus. De wolken classificatie is in 1803 bedacht door Luke Howard, hij leefde in Engeland van 1772 tot 1864 en was al van jongs af aan geïnspireerd door het weer. Wolken hebben een Latijnse naam zoals dat ook geldt voor planten en dieren. Wist u dat boven Centraal Europa de hemel gemiddeld 70% van de tijd bedekt is met bewolking?
| Ci = Cirrus, Cs = Cirrostratus, Cc = Cirrocumulus, As = Altostratus,
Ac = Altocumulus, Ns = Nimbostratus, Cb = Cumulonimbus,
Cu = Cumulus, Sc = Stratocumulus, St = Stratus |
Lage bewolking bevatten alleen waterdruppeltjes terwijl de hoge bewolking alleen bestaan uit ijskristallen. De middelbare bewolking heeft een mengelmoes van allebei. Lage bewolking komt voor op een hoogte tussen 0 en 2000 meter, middelbare bewolking op een hoogte van 2000 tot 6000 meter en hoge bewolking komt voor tussen 6000 en 12.000 meter. Ik zal aan de hand van foto`s laten zien wat voor wolkensoorten u in ons land tegenkomt. We gaan nu in op de belangrijkste wolkenfamilie en die bestaat uit 10 wolkensoorten.
De lage bewolking (0 – 2000 meter) kent de volgende wolkensoorten: cumulus, cumulonimbus, stratocumulus en stratus.
 |  | | De cumulus, ook wel stapelwolk genoemd, is wellicht de bekendste wolk. Doordat het zonlicht aan de bovenkant weerkaatst, zien ze er daar parelwit uit. De onderkant is donkerder. Het zijn onschuldige wolken en worden daardoor ook wel mooiweerwolken genoemd. | De cumulonimbus is een wolk met een enorme vertikale omvang tot wel 15 kilometer hoogte. Het is de wolk die, vooral, in de zomer bekend staat om zijn zware onweersbuien. De bovenkant van de wolk is van een vere afstand te zien aan zijn prachtige aambeeld of ijskap. De onderkant is donkergrijs tot zwart. |
 |  | | Stratocumulus bestaat alleen maar uit vloeibare druppeltjes. Het is in ons land de meest voorkomende wolkensoort en is herkenbaar aan de mozaïekachtige vormen, bollen en banden. In het voorjaar en voorzomer duidt deze bewolking bij een noordwestenwind op stabiel hogedrukweer met af en toe zon dat dagen kan duren. | Stratus is een saaie, grijze en egale wolkenlaag. Deze bewolking bevat alleen vloeibare druppeltjes en neerslag valt er nauwelijks uit. Hooguit wat motregen of motsneeuw. Deze bewolking onstaat vaak boven zee bij helder weer in de nacht. Door de dagelijkse gang lost de bewolking dan boven land weer op. |
De middelbare bewolking (2000 tot 6000 meter) kent de volgende wolkensoorten: Nimbostratus, Altostratus en Altocumulus.
 |  | | De nimbostratus is een echte slechtweerwolk. Nimbostratus betekent dan ook niet voor niks regenachtig weer. Uit de bewolking kan het uren achtereen regenen of sneeuwen. De onderkant van de wolk is donker, wanneer de bewolking lichter van kleur wordt zal de neerslagintensiteit geleidelijk afnemen. | Altostratus is ook een regenwolk, maar de intensiteit is veel minder dan bij de nimbostratus. Het gaat om lichte neerslag. Altostratus heeft een grijs, blauwachtige kleur. Soms schijnt de maan, of zon, nog zwak door deze bewolking heen. Als de zon, of maan, langzaam verdwijnt volgt er vaak regen. |
 | Altocumulus is beter bekend als de schaapjeswolk. Dit heeft te maken met de structuur van de wolk die eruit ziet als wattebolletjes. Verder komen zeer uiteenlopende vormen voor en hebben ze een regelmatig patroon. De bewolking is wit, grijs of een mengsel van beide. Ze kunnen zowel mooi als slechts weer aankondigen. | |
De hoge bewolking (6000 tot 12000 meter) kent de volgende wolkensoorten: Cirrostratus, Cirrocumulus en Cirrus.
 |  | | Cirrostratus ziet eruit als een witte sluier die de hemel een melkachtige kleur geeft. Cirrostratus bestaat alleen uit ijskristallen. De zon en maan kunnen er nog door heen schijnen zodat een optisch verschijnsel (halo) is waar te nemen. Een maanhalo in de ochtend duidt vaak op regen. Deze wolkensoort onstaat als een complete luchtlaag wordt opgetild, doordat er koude lucht onder schuift. | Ook cirrocumulus bestaat in zijn geheel uit ijskristallen. Het zijn allemaal kleine wattebolletjes, net zoals de altocumulus, maar dan op een hoger niveau. Ook in deze zijn ze regelmatig gerangschikt. Optische verschijnselen komen ook in deze bewolking veelvuldig voor. Na het zien van deze bewolking zal het weerbeeld in veel gevallen binnen 10 uur verslechteren. |
 | De laatste in de rij is Cirrus. Het is tevens de hoogste bewolkingsoort en bij een temperatuur van onder de -40 graden bestaat deze dan ook geheel uit ijskristallen. De bewolking is dun en sliertig en heeft veel weg van veren. Wanneer het zonlicht door de ijskristallen wordt gebroken zijn de mooiste optische verschijnselen waar te nemen. Het langzaam verdwijnen van de zon of maan, vooral vanuit het zuidwesten of westen, duidt op een weersverslechtering. | |
Heeft u vragen over het weer of dit bericht dan kunt u deze sturen naar: edaldus@buienradar.nl
Bron: Ed Aldus - KNMI - Elserviers gids van het weer - Tekening wolkensoorten Mr B.B.C wikepedia.
Wolkenfoto`s zijn beschikbaar gesteld door Bernhard Mühr van wolkenatlas.de
|