|
Hoewel januari de maand is met de meeste storm, is de herfst bij uitstek de periode voor zwaar weer. In oktober kwamen de laatste 100 jaar 6 zware stormen voor, in november 11, en in december 10 maal. Januari en februari komen respectievelijk met 13 en 6 stormen met tenminste windkracht 10 of meer. Najaarsstormen ontstaan op de overgang van warmte in de subtropen en (beginnende) kou in de poolstreken. Als de zon gaat zakken, daalt de temperatuur vooral op hogere breedten. Niet dat het direct vriest in IJsland en Noorwegen, maar langzaam wordt de bovenlucht kouder. De straalstroom komt daarmee op gang en depressies krijgen meer en meer kans. Kleine storingen, die vanaf Amerika of Groenland komen, kunnen soms snel uitgroeien tot een pittige najaarsstorm.
Verder spelen ook tropische orkanen een rol. De resten komen op de oceaan terecht en door hun warmte kunnen ze als stormdepressie verder gaan. Meestal gebeurt dat in september of oktober. Het is ook typisch dat de enige echte orkaan in Nederland in september was (op 7 september 1944, windkracht 12 in Vlissingen met een gemiddelde windsnelheid van 122 km per uur). Maar of daar een ex-orkaan in het spel was, is niet na te gaan. Een depressie kwam vanaf Amerika naar ons toe en wist pas bij Engeland stormkracht te bereiken. Op de weerkaart van die dag trekt de storing over de Noordzee. Bedenk daar wel bij dat het oorlogstijd was. De analyse kon maar van weinig waarnemingen gebruik maken en daardoor ziet de weerkaart er minder ruig uit dan het was (Zie de analysekaart hieronder). De oorzaak van storm is in het najaar en de winter gelijk, maar in het voorjaar spelen ook buienzones een rol bij de ontwikkeling. Zoals op 12 mei 1983 bij de Hemelvaartsstorm.
Analysekaart van 7 september 1944
|
De laatste 20 jaar waren najaarsstormen trouwens in de minderheid. De meest recente najaarsstorm was op 27 oktober 2002, toen West- en Noord-Nederland windstoten van 130 km/uur hadden. De bekendste najaarsstorm was die van 13 november 1972. Windstoten van 150 km/uur veroorzaakten een chaos. Bij boerderijen waaide het dak eraf, zoals op de foto in de buurt van Wolvega (Foto 3). Een inwoner van Stadskanaal moest als postbode op pad. "De dakpannen vlogen links en rechts van het dak, takken knapten van de bomen, en het water uit het kanaal golfde zo de straat op". Op de Veluwe waren duizenden bomen geknakt. Daarbij werden naaldbomen en populieren waren het zwaarst getroffen. De meeste bossen bestonden immers uit jonge aanplant van 1 of 2 soorten. Nu zijn de bossen meestal gemengd met loof- en naaldbomen, van verschillende leeftijden. Daardoor zijn ze bij storm minder kwetsbaar. In totaal ging op 13 november 1972 bijna 1 miljoen vierkante meter bos tegen de vlakte.
Foto 3
|
Het was die dag een heuse windkracht 11-storm. Hij richtte een schade aan van miljoenen guldens. In totaal vielen in Europa 75 slachtoffers, waarvan 9 in Nederland. De weerkaart van 13 november ziet u hieronder. Of er door de klimaatopwarming meer of minder najaarsstormen zullen komen, is niet te zeggen. Maar het zal zo af en toe heel hard blijven waaien.
Bron: Jules Geirnaerdt Meteo, Wetterzentrale.de, Geldersarchief.nl.
Heeft u vragen over het weer of dit bericht dan kunt u deze sturen naar: edaldus@buienradar.nl
|