De maand mei is de zonnigste maand van het jaar met in De Bilt 203.7 uur aan zonneschijn. In Den Helder verloopt de maand ronduit zonnig, in de kop van Noord-Holland schijnt de zon maar liefst 229.1 uur en dat is 47% van de tijd. Maastricht moet het doen met “slechts” 194.1 zonuren. In veel gevallen verloopt de bloeimaand heel wat zonniger dan de zomer. Standvastige hogedrukgebieden domineren vaak het weerbeeld in de meimaand waardoor de zon uitbundig tevoorschijn kan komen. Op de grafiek hieronder is duidelijk te zien dat de kustprovincies de meeste zon hebben, dat heeft te maken met het nog relatief koude zeewater dat wolkenvorming onderdrukt.
De meeste zonuren in De Bilt zijn voorgekomen in 1989 met maar liefst 331.0 uren zon, dat komt neer op 68% van de tijd. Op de tweede plaats komt 1919 met 299.6 uur zon en de derde plaats is voor 1992 met 289.4 uur. Het magnifieke weer in 1989 dankten we aan hardnekkige hogedrukgebieden. Echter tussen 9 en 14 mei hadden we tijdelijk te maken met depressie-invloed. Vanaf de 15de drukte hogedruk een dusdanige stempel op het weer dat er geen einde aan het zonnige weer leek te komen.
 |
De warmste meimaand sinds 1901 staat op naam van 2008, met een gemiddelde etmaaltemperatuur van 15.7 graden, dat is 3 graden boven normaal. De eerste 10 dagen van mei zijn in tenminste 100 jaar niet zo zonnig geweest. In De Bilt werden in dit tijdvak 125 zonuren geregistreerd en dat is een duidelijke verbetering van het oude record uit 1909, met 110 uren. Over de hele maand genomen verliep de maand zeer zonnig met de meeste zonuren in het Groningse Nieuw Beerta, daar scheen de zon 316 uur. Volgens maandblad `Weerspiegel` gaat het hier vermoedelijk om een nieuw regionaal record. Het warme en zonnige weer dankte we aan een hogedrukgebied boven Scandinavië en de noordelijk Atlantische Oceaan. Hiermee werd met oosten tot noordoostenwinden aanhoudend droge en warme lucht aangevoerd.
In de Bilt bereikte het kwik op 7 mei de eerste zomerse dag, daarna volgden nog zeven zomerse dagen op een rij. Achtereenvolgend kon op 7 mei een temperatuur worden opgetekend van 25.5 graden, 8 mei 25.1 graden, 9 mei 26.3 graden, 10 mei 27.4 graden, 11 mei 26.3 graden, 12 mei 26.9 graden, 13 mei 26.0 graden en op 14 mei 26.6 graden. Het totaal aantal zomerse dagen in De Bilt is in die maand uitgekomen op 9 tegen normaal 3. De landelijk hoogte temperatuur kon op 10 mei worden opgetekend in Hoek van Holland. Het kwik in de thermometer stroomde uit naar 28.5 graden.
Mei 2008 bracht op het KNMI in De Bilt 8 zomerse dagen op een rij. Een zomerse dag is dag dag met een temperatuur van tenminste 25 graden. |
Het weer in mei kan ook een geheel andere wending nemen zoals de beruchte Hemelvaartstorm van 12 mei 1983. Op die dag kregen we te maken met een Kanaalrat. (Een Kanaalrat is een snel uitdiepende depressie die via het Kanaal naar de Nederlandse kust trekt en onverwacht voor storm zorgt.) Het zorgde totaal onverwachts voor een stormachtige wind, windkracht 8, langs de Hollandse kust en op het hoogtepunt van de storm om 13 uur is bij de afsluitdijk windkracht 10 gemeten. Ook traden windhozen op, o.a. in Utrecht en omgeving waar veel schade werd aangericht. Op het Veluwemeer bij Kampen kwam het tot een waterhoos.
Het is een van de meest dramatische dagen uit de Nederlandse weerkunde omdat de storm door het KNMI totaal niet was voorzien. Veel watersporters waren dan ook compleet verrast. Helaas koste het noodweer aan 10 mensen het leven. Overigens was mei 1983 nou niet bepaald een maand om op terug te kijken, de maand verliep koud, zeer nat en uitzonderlijk somber.
Het KNMI kon in 1983 niet eerder waarschuwen omdat de toenmalige computermodellen te grofmazig waren om deze storm te voorzien. De diameter van het stormgebied was maar 100 kilometer, genoeg om heel Nederland te ontwrichten. Maar met de modellen van 1983 kon men alleen stormen zien aankomen met een diameter van minstens 500 kilometer. De conclusie van Hemelvaartsdag 1983 was duidelijk: het KNMI moest gaan werken met fijnmaziger computermodellen. Daarom sloot Nederland zich in 1986 aan bij vijf Noord-Europese landen die bezig waren een weermodel te ontwikkelen waarmee ook kleinere storingen te voorzien zouden zijn, dit model kreeg de naam Hirlam.
Ook op 28 mei 2000 trok een zware storm langs de Hollandse kust naar het noordoosten, ook hier was sprake van een Kanaalrat. In IJmuiden is een uurgemiddelde gemeten van windkracht 10, met windstoten van 122 km/h. Het was daarmee de zwaarste storm in mei sinds 28 mei 1860.
Ook nu werd er weer veel schade aan bomen aangericht en gebeurden er helaas ongelukken door omwaaiende bomen en afbrekende takken. Deze keer was de storm wel goed voorzien door het nieuwe Hirlam model van het KNMI.
Heeft u vragen over het weer of dit bericht dan kunt u deze sturen naar: edaldus@buienradar.nl
Bron: Ed Aldus en KNMI